Nội dung
- Robot SCARA là gì?
- Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của Robot SCARA
- Bốn trục phối hợp ra sao?
- Thiết bị ngoại vi của robot công nghiệp
- Robot SCARA được ứng dụng ở đâu?
- Gắp đặt, phân loại và đóng khay
- Lắp ráp, bắt vít và định lượng keo
- Cấp sản phẩm cho trạm kiểm tra
- Ưu điểm và giới hạn của robot SCARA so với robot công nghiệp khác
- Giá trị của tốc độ, độ lặp lại và cách bố trí
- Chọn cấu hình theo hướng tiếp cận sản phẩm
- Cách chọn Robot SCARA theo yêu cầu sản xuất
- Tải trọng gồm sản phẩm và đầu gắp
- Tầm với và bố trí robot công nghiệp
- Môi trường và khả năng vận hành lâu dài
- Câu hỏi thường gặp về Robot SCARA
- SCARA có gắp được trên băng tải đang chạy không?
- Nhiều mã hàng, lô nhỏ có phù hợp với SCARA không?
- Trao đổi phương án Robot SCARA với Temas
Một dây chuyền có thể sở hữu máy gia công nhanh nhưng vẫn chậm ở công đoạn gắp, xoay và đặt linh kiện. Robot SCARA thường được cân nhắc để xử lý những thao tác lặp lại này.
Từ kinh nghiệm Temas trong ngành robot công nghiệp bài viết giải thích cấu tạo, ứng dụng của SCARA và cách đánh giá một trạm hoàn chỉnh. Các ví dụ rõ ràng mục tiêu giúp người đọc dùng thông tin để đưa ra lựa chọn phù hợp với định hướng.
Robot SCARA là gì?
Robot SCARA (Selective Compliance Assembly Robot Arm) là robot công nghiệp có tay máy khớp nối theo phương ngang, thường gồm bốn trục: hai khớp quay tạo chuyển động X–Y, một trục nâng hạ Z và một trục xoay đầu công tác quanh Z. Cấu hình này phù hợp với gắp đặt, lắp ráp và thao tác tiếp cận từ trên xuống.
SCARA có hai cách diễn giải thường gặp trong tài liệu hãng. Oriental Motor dùng Selective Compliance Assembly Robot Arm, nghĩa là cánh tay robot lắp ráp có độ mềm dẻo chọn lọc. FANUC dùng Articulated thay cho Assembly, nhấn mạnh cấu trúc khớp nối.
“Mềm dẻo chọn lọc” mô tả đặc tính cơ học: tay máy có độ nhượng nhất định trong mặt phẳng ngang, đồng thời cứng vững theo phương đứng. Đặc tính này không giúp SCARA tự nhận biết mọi sai lệch hoặc tự sửa lỗi lắp ráp.
Trong nhóm robot công nghiệp, SCARA được nhận diện bằng cấu trúc chuyển động, không phải bằng ngành sử dụng. Cùng một kiểu tay máy có thể phục vụ lắp điện tử, đóng khay hoặc cấp sản phẩm cho thiết bị kiểm tra.
Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của Robot SCARA
Bốn trục phối hợp ra sao?
Ở Robot SCARA bốn trục, hai khớp đầu đưa đầu công tác đến tọa độ X–Y. Trục Z nâng hạ, còn trục cuối xoay chi tiết để căn hướng. Cách phối hợp này khác với robot công nghiệp sáu trục có khả năng thay đổi tư thế dụng cụ linh hoạt hơn.
Một chu trình minh họa: Robot SCARA hạ đầu hút xuống khay, lấy linh kiện, nâng lên, chuyển ngang rồi xoay đúng hướng trước khi đặt. Bộ điều khiển robot công nghiệp phối hợp các chuyển động theo chương trình và tín hiệu của trạm.
Danh mục robot công nghiệp của một số hãng có cả SCARA ba trục bên cạnh cấu hình bốn trục phổ biến. Sự khác biệt này ảnh hưởng khả năng định hướng sản phẩm, nên khi chọn SCARA cần xem số trục và chuyển động thực tế của model.
Thiết bị ngoại vi của robot công nghiệp
Robot SCARA làm việc cùng bộ điều khiển, đầu gắp, đồ gá và cơ cấu cấp phôi. Một trạm robot công nghiệp còn cần tín hiệu phối hợp với máy trước, máy sau và phương án xử lý sản phẩm lỗi.
Camera được bổ sung nếu vị trí hoặc hướng sản phẩm biến động. Với chi tiết đã nằm đúng trong đồ gá, giải pháp có thể đơn giản hơn.
Robot SCARA được ứng dụng ở đâu?
Gắp đặt, phân loại và đóng khay
Robot SCARA trong ứng dụng gắp đặt có thể chuyển linh kiện giữa khay, băng tải và đồ gá trong vùng thao tác theo yêu cầu. Với tốc độ nhanh và độ chính xác cao, robot SCARA đặc biệt phù hợp cho các ứng dụng gắp đặt trong dây chuyền sản xuất điện tử, bán dẫn.
Lắp ráp, bắt vít và định lượng keo
Robot SCARA phù hợp với nhiều thao tác từ trên xuống như đặt gioăng, lắp chi tiết nhỏ hoặc đưa đầu vặn vít đến vị trí làm việc. Trong trạm robot công nghiệp bắt vít, dụng cụ siết và cơ cấu cấp vít quyết định phần quan trọng của chất lượng.
Với bơm keo, Robot SCARA đảm nhiệm định vị và chuyển động của thiết bị đầu cuối như bộ định lượng kiểm soát lượng keo. Chuyển động với độ chính xác cao là ưu điểm của robot SCARA cho ứng dụng này, phù hợp hơn robot cộng tác.
Cấp sản phẩm cho trạm kiểm tra
Robot SCARA có thể đưa chi tiết vào thiết bị đo rồi phân luồng theo kết quả. Camera hoặc thiết bị đo đánh giá chất lượng; robot công nghiệp đảm nhiệm vận chuyển và định vị. Với sải tay và phương hướng chuyển động đặc thù, cần đánh giá chi tiết trước khi tiến hành lắp đặt.
Ưu điểm và giới hạn của robot SCARA so với robot công nghiệp khác
Giá trị của tốc độ, độ lặp lại và cách bố trí
Robot SCARA tập trung vào nhóm chuyển động gắp đặt và lắp ráp phù hợp với cấu trúc của nó. Khi cấp phôi, đồ gá và hiệu chuẩn ổn định, loại robot này sẽ giúp lặp lại chính xác các thao tác đã thiết lập, giúp giảm biến động giữa các lượt làm việc, mang lại hiệu suất tốt hơn cho dây chuyền. Kết cấu nhỏ gọn của SCARA cũng thuận lợi khi bố trí quanh bàn lắp ráp.
Chọn cấu hình theo hướng tiếp cận sản phẩm
Một giới hạn của Robot SCARA bốn trục là khả năng thao tác theo phương nghiêng. Nếu phải thao tác với nhiều mặt, thao tác với mặt phẳng nghiêng hoặc đổi góc dụng cụ, robot công nghiệp sáu trục có thể phù hợp hơn.
Trong các loại robot công nghiệp phổ biến, bảng dưới giúp sàng lọc cấu hình phù hợp cho bài toán. Đây là định hướng ứng dụng, không phải xếp hạng tốc độ hay giá bán.
|
Tiêu chí |
Robot SCARA |
Robot Cartesian |
Robot sáu trục |
|
Chuyển động |
Khớp quay ngang, nâng hạ, xoay quanh Z |
Trục tịnh tiến vuông góc, có thể thêm trục quay |
Khớp quay phối hợp thay đổi vị trí và tư thế |
|
Bài toán phù hợp |
Gắp đặt, lắp ráp từ trên xuống |
Di chuyển theo các trục trong vùng dạng hộp |
Tiếp cận nhiều mặt, đổi góc dụng cụ |
|
Điểm cần đối chiếu |
Vùng với tới, hành trình Z, tải và quán tính |
Hành trình, kết cấu đỡ, không gian lắp |
Tư thế, vật cản, giới hạn khớp |
Với cùng sản phẩm, đầu gắp, vị trí tương tự nhau, có thể sử dụng robot SCARA hoặc robot Cartesian do cách vận hành có sự tương đồng. Để lựa chọn đúng robot cho bài toán cụ thể, cần biết rõ sự khác nhau giữa robot SCARA và robot Cartesian.
Cách chọn Robot SCARA theo yêu cầu sản xuất
Tải trọng gồm sản phẩm và đầu gắp
Tải Robot SCARA mang theo bao gồm sản phẩm, đầu gắp và chi tiết gá lắp gắn cùng. Ví dụ giả định: chi tiết nặng 0,8 kg, cụm đầu gắp và gá lắp nặng 1,2 kg thì tổng tải là 2 kg.
Đầu gắp dài hoặc chi tiết lệch tâm có thể tạo quán tính lớn quanh trục xoay. Với cùng gia tốc góc, robot công nghiệp phải tạo mô-men lớn hơn để tăng hoặc giảm tốc tải có quán tính lớn hơn.
Tầm với và bố trí robot công nghiệp
Một dòng có thể đưa vào ví dụ này là robot SCARA Epson GX4. Với GX4-A sải tay 350 mm, Epson công bố tải định mức 2 kg, tải tối đa 4 kg; hãng còn có lựa chọn tầm với 250 và 300 mm. Khi đi vào bài toán thực tế, hai mức tải này phải được đọc riêng, không coi tải tối đa là bảo đảm duy trì cho mọi chu kỳ.
Môi trường và khả năng vận hành lâu dài
Robot SCARA dùng trong lắp điện tử có thể cần chống tĩnh điện. Khu vực phòng sạch, khu vực nhiều bụi hoặc dầu sẽ cần phiên bản phù hợp tương ứng.
Với kế hoạch vận hành nhiều ca, robot SCARA nên có lịch bảo dưỡng cụ thể, danh mục phụ tùng đầy đủ và sao lưu chương trình robot theo quy trình để đảm bảo khả năng vận hành lâu dài.
Câu hỏi thường gặp về Robot SCARA
SCARA có gắp được trên băng tải đang chạy không?
Có, nếu Robot SCARA và hệ điều khiển hỗ trợ bám chuyển động băng tải, được tích hợp phù hợp. Robot SCARA Epson có thể đáp ứng conveyor tracking, dùng thị giác máy hoặc cảm biến để xác định sản phẩm và phối hợp chuyển động.
Nhiều mã hàng, lô nhỏ có phù hợp với SCARA không?
Có thể phù hợp nếu các mã dùng chung nguyên lý gắp, định vị và vùng thao tác. Khi đánh giá Robot SCARA, hãy cộng thời gian đổi mẫu vào kế hoạch ca. Nếu mỗi lô phải thay đồ gá, chỉnh đầu gắp và dạy lại điểm, thời gian chuyển đổi có thể lấn át lợi ích tốc độ của robot công nghiệp, khi đó có thể cân nhắc chuyển đổi sang robot cộng tác.
Trao đổi phương án Robot SCARA với Temas
Robot SCARA đáng cân nhắc khi công đoạn chủ yếu gắp đặt hoặc lắp ráp từ trên xuống, sản phẩm và nhịp làm việc đã xác định. Quyết định mua robot công nghiệp nên dựa vào đầu ra cả trạm: sản lượng yêu cầu, thời gian chuyển đổi và chi phí vận hành.
Liên hệ Temas để được tư vấn và hỗ trợ về Robot SCARA, robot công nghiệp và các sản phẩm, thiết bị nhà máy liên quan đến nhu cầu của bạn.
Đọc tiếp